زمینلغزشی که عصر جمعه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ در کیلومتر ۶ مسیر پردیس به تهران رخ داد، موجب مسدود شدن کامل تونل شماره یک آزادراه و توقف تردد در لاین شمالی شد. این حادثه حوالی ساعت ۱۶:۲۰ اتفاق افتاد و راهداری اعلام کرد عملیات بازگشایی مسیر طی سه ساعت آینده آغاز خواهد شد.
به گزارش لوح خبر، دکتر مهدی زارع، استاد تمام پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، درباره علت وقوع این زمینلغزش توضیح داد که با شروع بارندگیهای بهاری، این منطقه به دلیل ساختار زمینشناسی خود پتانسیل بالایی برای بروز چنین پدیدهای دارد. او گفت که محدوده پردیس و جاجرود بهشدت گسله بوده و گسلها بهعنوان مسیر عبور و زهکش آب عمل میکنند. افزایش بارشها باعث نفوذ آب به گسلها و درزهها شده و احتمال لغزش را بالا میبرد.
وی افزود که ساخت جاده و ایجاد ترانشه در این ناحیه، محلهای عبور گسلها را در معرض رخنمون قرار داده و همین موضوع شرایط را برای لغزش فراهمتر کرده است.
این استاد پژوهشگاه توضیح داد که خطر زمینلغزش در این منطقه سابقهدار است و ثبت بیش از ۱۰ لغزش با مجموع مساحت ۲.۵۳ کیلومتر مربع در بالادست سد لتیان، نشاندهنده تهدید جدی برای مناطق مسکونی، زراعی و باغهاست. او یادآور شد که یک زمینلغزش تدریجی مهم در اسفند ۱۳۸۴ در نزدیکی محور سد لتیان خسارتهای سنگینی به جا گذاشت.
به گفته زارع، گسلهای متعدد، بارندگیهای فصلی، فرسایش و تحریک لرزهخیزی از عوامل مهم مستعدکننده منطقه برای رانش زمین هستند. وی اشاره کرد که زمینلرزهای با بزرگای ۴.۱ که در جمعه ۲۸ فروردین در همین پهنه گسله رخ داد، ممکن است یکی از عوامل تحریک زمینلغزش اخیر باشد.
او با اشاره به شرایط زمینشناختی و اقلیمی پردیس، جاجرود، سد لتیان و لواسان تأکید کرد که این محدودهها همواره از نقاط بسیار مستعد لغزش در شمال شرق تهران بودهاند. به گفته او، لغزشهای بالادست سد لتیان باعث افزایش رسوب رودخانه جاجرود شده و در نتیجه عمر مفید مخزن سد، که بخشی از آب شرب تهران را تأمین میکند، کاهش مییابد.
زارع در ادامه به زمینلغزشی که از ۲۶ اسفند ۱۳۸۴ آغاز و تا فروردین ۱۳۸۵ ادامه داشت اشاره کرد و گفت: این رویداد شکافهایی تا عمق چهار متر در سطح جاده ایجاد کرد و نشان داد که لغزشها در این منطقه فرآیندی تدریجی اما ویرانگر هستند.
او با بیان اینکه رانش زمین در جناح چپ سد لتیان و ۴۰۰ متری بالادست محور موجب تخریب جاده و جابهجایی زمینهای اطراف شد، افزود: در شهریور ۱۴۰۴ و همزمان با خشک شدن نسبی سد لتیان، محدوده لغزش بهطور کامل نمایان شد و مشخص شد که بخشهایی از پنجه لغزش تا داخل مخزن سد نیز امتداد یافته است.
