پوکی و نرمی استخوان از بیماریهای شایع استخوانی هستند که با کاهش تراکم و استحکام استخوانها، بهویژه در سنین بالاتر، میتوانند استقلال حرکتی افراد را تهدید کنند و تغذیه نادرست نقش مهمی در بروز و تشدید این عارضهها دارد.
به گزارش لوح خبر، پوکی و نرمی استخوان از مشکلاتی هستند که زنان و مردان در سنین میانسالی و سالمندی با آن مواجه میشوند و خطر زمینخوردن و ناتوانی حرکتی را افزایش میدهند. کلسیم یکی از مهمترین عناصر در حفظ سلامت استخوانهاست و کمبود آن به کاهش تراکم استخوان و بروز پوکی استخوان منجر میشود. حدود ۹۹ درصد کلسیم بدن در استخوانها و دندانها ذخیره شده و دریافت روزانه آن برای بزرگسالان حدود ۱۰۰۰ میلیگرم است؛ این میزان برای زنان بالای ۵۰ سال و مردان بالای ۷۰ سال به ۱۲۰۰ میلیگرم در روز افزایش مییابد.
متخصصان تغذیه هشدار میدهند رژیم غذایی نادرست در درازمدت میتواند به سلامت استخوانها آسیب بزند. مصرف مداوم و زیاد شکلات داغ یکی از مواردی است که اثر مواد مغذی تقویتکننده استخوان را خنثی میکند. بسیاری از انواع هات چاکلت بین ۲۰ تا ۶۰ گرم شکر دارند و مصرف بیش از حد شکر با افزایش دفع کلسیم و منیزیم از طریق ادرار، خطر پوکی استخوان را بالا میبرد.
دکتر منصور رضایی، متخصص تغذیه، با اشاره به تفاوت پوکی و نرمی استخوان توضیح میدهد: پوکی استخوان یا استئوپروسیس (Osteoporosis) بیشتر وابسته به سن، جنس و وضعیت هورمونی است و شیوع بالاتری در زنان سالمند، بهویژه افرادی که دچار اختلالات هورمونی یا بیتحرکی و استرس مزمن هستند، دارد. در این عارضه، کاهش پروتئین ناشی از مشکلات هورمونی نقش پررنگتری نسبت به کمبود املاح دارد.
وی درباره نرمی استخوان نیز میگوید: نرمی استخوان یا استئومالاسی (Osteomalacia) بیشتر ناشی از کمبود املاحی مانند کلسیم و روی است و در کودکان به شکل راشیتیسم بروز میکند. این بیماری اغلب با کمبود ویتامین D مرتبط است و میتواند باعث تغییر شکل استخوانها از جمله پای پرانتزی شود.
این متخصص تغذیه با اشاره به تأثیر چای، قهوه و شکلات بیان میکند: این مواد به دلیل داشتن اگزالات، جذب کلسیم را مختل میکنند و مصرف زیاد آنها در بلندمدت میتواند به کاهش املاح استخوانی و بروز نرمی استخوان منجر شود. در بسیاری از موارد، پوکی و نرمی استخوان همپوشانی دارند و ممکن است همزمان دیده شوند.
رضایی همچنین مصرف طولانیمدت برخی داروها مانند کورتون را از عوامل افزایشدهنده خطر پوکی استخوان میداند و تأکید میکند مصرف کوتاهمدت این داروها معمولاً چنین اثری ندارد. به گفته او، افراط در مصرف نمک، غذاهای فرآوریشده مانند سوسیس و کالباس، نوشابههای گازدار، بیتحرکی و استرس نیز میتواند با کاهش املاح و اسیدی کردن محیط بدن، به تضعیف استخوانها منجر شود.
وی درباره منابع کلسیم توضیح میدهد که کلسیم گیاهی به دلیل وجود مهارکنندههای جذب، کارایی کمتری دارد و بهترین منابع کلسیم قابل جذب، لبنیات هستند. همچنین مصرف زیاد قندهای ساده محیط روده را برای جذب املاح نامناسب میکند و خطر ابتلا به بیماریهای استخوانی، دیابت و کبد چرب را افزایش میدهد.
این متخصص تغذیه در پایان تأکید میکند سبک زندگی ناسالم، مصرف خوراکیهای مضر، بیتحرکی و استرس میتواند سن بروز بیماریهای استخوانی را کاهش دهد و در صورت تداوم این روند، نسلهای جوانتر نیز در آینده نزدیک بیش از گذشته در معرض پوکی و نرمی استخوان قرار خواهند گرفت.
