مستند محرمانه الیزابت هولمز؛ نیتن فیلدر از ۳۴ روز فیلم‌برداری پیش از زندان گفت

نیتن فیلدر (Nathan Fielder) و لنس اوپنهایم (Lance Oppenheim) در مستند «می‌توانی همه‌چیز را ببینی» به سراغ آخرین روزهای آزادی الیزابت هولمز (Elizabeth Holmes)، بنیان‌گذار ترانوس، رفته‌اند؛ پروژه‌ای محرمانه که پس از ۳۴ روز فیلم‌برداری در خانه او و بیش از سه سال پنهان‌کاری، با نمایشی غافلگیرکننده در جشنواره تلوراید معرفی شد.

این مستند در سال ۲۰۲۳ و پیش از آغاز دوران محکومیت ۱۱ ساله هولمز به اتهام کلاهبرداری ساخته شد. فیلدر، کمدین کانادایی و خالق برنامه «تمرین»، برای ساخت آن حدود یک ماه در مهمان‌خانه محل اقامت هولمز در سن‌دیگوی کالیفرنیا زندگی کرد؛ خانه‌ای اجاره‌ای که بنیان‌گذار ترانوس همراه شریک زندگی‌اش، بیلی ایوانز (Billy Evans)، و دو فرزندشان در آن سکونت داشت.

حضور فیلدر در این پروژه با سبک شناخته‌شده او در نزدیک‌شدن به موضوعات پیچیده همراه بود؛ رویکردی غیرمستقیم که از موقعیت‌های معذب‌کننده برای کنارزدن لایه‌های ماجرا استفاده می‌کند. بااین‌حال، حتی طراح ایده «دامب استارباکس» نیز مطمئن نبود انتخاب مناسبی برای ثبت این مقطع از زندگی هولمز باشد.

در مقابل، هولمز ظاهراً با اطمینان از اینکه چیزی برای پنهان‌کردن ندارد، از او دعوت کرد همان‌جا بماند. او در یکی از گفت‌وگوهای مستند از فیلدر می‌پرسد: «چرا باید تو را فریب بدهم؟»

فیلم‌برداری پس از ۳۴ روز به پایان رسید و هولمز در ۳۰ مه ۲۰۲۳ برای گذراندن محکومیتش راهی زندان شد. او که در دادگاه اتهامات را نپذیرفته بود، همچنان خود را از اتهام فریب سرمایه‌گذاران بی‌گناه می‌داند.

بیش از سه سال بعد، نمایش غافلگیرکننده مستند در ۶ سپتامبر در جشنواره فیلم تلوراید توجه‌ها را به خود جلب کرد. غافلگیری فقط به نبود نام فیلم در میان آثار از پیش تبلیغ‌شده جشنواره مربوط نبود؛ تقریباً کسی نمی‌دانست چنین پروژه‌ای در دست ساخت بوده است.

گروه کوچکی از همکاران مورد اعتماد دو کارگردان، نقش مهمی در مخفی‌ماندن تولید داشتند. شرکت A24 این تجربه را «سفری سه‌ساله و ذهن‌برهم‌زن به درون مغاک» توصیف کرده است.

اوپنهایم پیش از اکران ۱۶ اکتبر مستند، درباره ضرورت محرمانه‌ماندن آن گفت: «مخفی نگه‌داشتنش بسیار مهم بود، چون هرگز نمی‌خواستیم از چیزی که ثبت می‌کردیم جلو بزنیم. همیشه هدف این بود که بگذاریم زندگی مسیر خودش را طی کند. بخشی از موفقیت ما در این کار، همکاری با گروهی بسیار کوچک، حدود هفت یا هشت نفر، بود.»

اما پایان فیلم‌برداری به معنای روشن‌شدن برداشت سازندگان از تجربه‌شان نبود. آن‌ها برای درک آنچه دیده بودند، به زمان و فاصله نیاز داشتند.

فیلدر در جلسه پرسش‌وپاسخ پس از نمایش تلوراید گفت: «من واقعاً تا همین امروز هم برای فهمیدن اینکه دقیقاً چه تجربه‌ای از سر گذراندم، تقلا می‌کنم. و یکی از چیزهایی که واقعاً بابتش هیجان‌زده‌ام این است که این فیلم منتشر شود و مردم کمکم کنند بفهمم چه تجربه‌ای داشته‌ام.»

اوپنهایم نیز در نشست ۳۰ سپتامبر جشنواره فیلم نیویورک توضیح داد: «احساس می‌کنم مغزهایمان به‌هم ریخته بود. همچنین برای مدتی طولانی مطمئن نبودیم که اصلاً چیزی داریم که ارزش ساختن و کنار هم گذاشتن داشته باشد.»

آشنایی فیلدر با پرونده هولمز به خواندن کتاب «خون بد» نوشته روزنامه‌نگار جان کریرو (John Carreyrou)، منتشرشده در سال ۲۰۱۸، بازمی‌گشت. پس از آن، اوپنهایم، کارگردان «پرایم‌تایم»، به او اطلاع داد که هولمز برای همکاری در ساخت یک مستند با A24 تماس گرفته است.

فیلدر درباره نخستین مواجهه‌اش با هولمز گفت: «یادم می‌آید تجربه عجیبی داشتم؛ اینکه او گاهی خیلی صادق به نظر می‌رسید. اما بعد با خودم می‌گفتم: “نه”، و افکارم را زیر نظر می‌گرفتم و دنبال می‌کردم و می‌گفتم: “خب، می‌دانم که او دروغ‌گوست.” وضعیت ذهنی عجیبی بود.»

به گفته فیلدر، A24 این امکان را در اختیارشان گذاشته بود که اگر در نهایت داستانی برای روایت پیدا نکردند، «پروژه را متوقف کنند». بااین‌حال، اختلاف برداشت مداوم دو کارگردان از اتفاقات مقابل دوربین، آن‌ها را متقاعد کرد که موضوعی برای ساخت فیلم وجود دارد.

اوپنهایم گفت: «هر کسی که روی این فیلم کار می‌کرد، احساس مشابهی از ناهماهنگی شناختی را تجربه می‌کرد.» به باور او، اگر می‌توانستند مخاطبان را «تا حد ممکن به تجربه حضور در آنجا نزدیک کنند»، آن‌وقت «پروژه جالبی برای ساختن از دل این تجربه وجود داشت».

شیوه تصویربرداری نیز با همین هدف طراحی شد. دیوید بولن (David Bolen)، مدیر فیلم‌برداری، از لنز واید برای ثبت هم‌زمان تمام فضای اتاق‌ها استفاده کرد و دو دوربین دیگر نیز آماده بودند تا جزئیات را از نزدیک ثبت کنند.

فیلدر درباره این همکاری گفت: «همه‌چیز به آن هماهنگی شبیه رقصی برمی‌گشت که میانمان شکل گرفته بود، و واقعاً شگفت‌انگیز بود؛ فکر می‌کنم یکی از بهترین تجربه‌هایمان در ساختن یک اثر بود، به‌خاطر همان آزادی در کاوش و اینکه می‌توانستیم اجازه بدهیم کنجکاوی‌مان ما را هدایت کند.»

در مدتی که مستند دور از توجه عمومی مراحل ساخت را طی می‌کرد، فیلدر با پروژه‌های دیگرش در معرض دید بود. سریال «نفرین» با بازی او و اما استون (Emma Stone)، که پیش از اقامتش در سن‌دیگو فیلم‌برداری شده بود، در نوامبر ۲۰۲۳ پخش شد.

پس از آن، تولید فصل دوم «تمرین» آغاز شد؛ فصلی که در آوریل ۲۰۲۵ منتشر شد و برای نقش منحصربه‌فردش در گفت‌وگو درباره ایمنی هوانوردی، جایزه پیبادی گرفت. فیلدر این جایزه را در ۳۱ مه، تقریباً دو سال پس از ورود هولمز به زندان، دریافت کرد.

با آشکارشدن پروژه، او همچنان حضور خود در خانه هولمز را تجربه‌ای نامعمول توصیف کرد: «نمی‌توانم برایتان توضیح بدهم چقدر عجیب بود که ما آنجا بودیم.»

فیلدر پس از نمایش ۶ اکتبر فیلم در لس‌آنجلس نیز گفت هنوز نمی‌داند «چرا باید بخواهی آخرین ماه آزادی‌ات در یک دهه را با این آدم بگذرانی». او اضافه کرد: «حتی بدون دوربین‌ها؛ دوست دارم خودم را در مجموع آدم خوبی بدانم، اما باز هم خودم را انتخاب نمی‌کردم.»