طرح جدید دولت برای ارائه تسهیلات ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومانی خرید جهیزیه با نرخ سود ۲۳ درصد در حالی اجرایی میشود که نوسانات شدید قیمتها، قدرت خرید زوجهای جوان را بهشدت کاهش داده است. بررسیها نشان میدهد که این وام در صورت انتخاب کالاهای باکیفیت ایرانی و مدلهای میانرده، میتواند بخش عمدهای از هزینه اقلام اساسی را پوشش دهد، اما در مواجهه با برندهای خارجی و کالاهای لوکس، کارایی آن به شدت افت میکند.
بازار لوازم خانگی در ماههای اخیر شاهد نوسانات قیمتی عجیبی بوده است؛ بهگونهای که قیمت برخی کالاهای ضروری مانند یخچال فریزر دوقلو با رشدی چشمگیر مواجه شده و در برخی موارد تا دو برابر افزایش یافته است. فعالان این بازار علاوه بر گرانی، از عدم قطعیت در زمان تحویل و قیمت نهایی کالاها بهعنوان چالشهای اصلی یاد میکنند.
در طرح جدید، متقاضیان پس از معرفی از طریق سامانه و طی مراحل اعتبارسنجی بانکی، میتوانند از تسهیلات خرید اعتباری بهرهمند شوند. این طرح که فعلاً بهصورت آزمایشی در هفته ازدواج آغاز شده، بهعنوان گزینهای موازی با وام ازدواج معرفی شده است.
تحلیل سبد خرید زوجهای جوان نشان میدهد که با دریافت وام ۵۰۰ میلیونی، ترکیب اقلام اصلی شامل یخچال فریزر، ماشین لباسشویی و تلویزیون ایرانی با هزینهای حدود ۴۲۲ میلیون تومان قابل تأمین است. این یعنی تسهیلات مذکور میتواند خرید این سه قلم اساسی را برای خریداران کالاهای داخلی تضمین کند.
در مقابل، این تسهیلات در برابر برندهای خارجی و مدلهای گرانقیمت بسیار محدود عمل میکند. برای نمونه، خرید یک سبد مشابه از برندهای خارجی نظیر الجی (LG) میتواند هزینهای بیش از یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان روی دست زوجین بگذارد. در چنین سناریویی، وام جهیزیه تنها بخش کوچکی از هزینهها را پوشش داده و تأمین مابقی مبالغ نیازمند آورده شخصی قابلتوجه است.
یخچال و فریزر معمولاً یکی از پرهزینهترین بخشهای خرید جهیزیه است. قیمت این کالا در بازار، با توجه به نوع، ظرفیت و برند، فاصله بسیار زیادی با یکدیگر دارد؛ بهطوری که از مدلهای کوچک و اقتصادی شروع میشود و در مدلهای دوقلو یا سایدبایساید خارجی به چند صد میلیون تومان میرسددر نهایت، موفقیت این طرح در تعادلبخشی به هزینههای شروع زندگی، بیش از هر چیز به ثبات قیمتها در بازار لوازم خانگی و مدیریت دقیق در زنجیره تأمین کالا وابسته است.
۱. یخچال و فریزر
یخچال و فریزر معمولاً یکی از پرهزینهترین بخشهای خرید جهیزیه است. قیمت این کالا در بازار، با توجه به نوع، ظرفیت و برند، فاصله بسیار زیادی با یکدیگر دارد؛ بهطوری که از مدلهای کوچک و اقتصادی شروع میشود و در مدلهای دوقلو یا سایدبایساید خارجی به چند صد میلیون تومان میرسد
برای مثال، برخی قیمتها در بازار به این شکل است:
- یخچال ۵ فوت ایستکول: ۳۰ میلیون تومان
- یخچال فریزر دوقلو ۴۰ فوت دیپوینت: ۲۲۵ میلیون تومان
- یخچال فریزر سایدبایساید ۳۴ فوت الجی: ۷۸۵ میلیون تومان
این اعداد نشان میدهد فقط در بخش یخچال، بسته به انتخاب برند و مدل، فاصله قیمت میتواند از چند ده میلیون تا چند صد میلیون تومان باشد.
۲. ماشین لباسشویی
در بازار ماشین لباسشویی هم دامنه قیمتها بسیار گسترده است. مدلهای سادهتر و اقتصادی با قیمتهای پایینتر در دسترس هستند، اما هرچه ظرفیت، امکانات و برند بالاتر میرود، رقم نهایی هم به شکل محسوسی افزایش پیدا میکند.
چند نمونه از قیمتهای این بخش عبارتاند از:
- ماشین لباسشویی سطلی فریدولین: ۱۲ میلیون تومان
- ماشین لباسشویی ۸ کیلوگرم اسنوا: ۷۵ میلیون تومان
- ماشین لباسشویی ۱۵ کیلوگرم گرین: ۴۷۹ میلیون تومان
بنابراین، ماشین لباسشویی هم میتواند هم در فهرست خریدهای اقتصادی قرار بگیرد و هم به یکی از اقلام بسیار پرهزینه جهیزیه تبدیل شود.
۳. تلویزیون
تلویزیون نیز یکی دیگر از کالاهای اصلی در سبد خرید جهیزیه است؛ کالایی که قیمت آن علاوه بر برند، به اندازه صفحه، نوع نمایشگر و امکانات فنی بستگی دارد. به همین دلیل، اختلاف قیمت در این گروه هم بسیار قابل توجه است.
برای نمونه:
- تلویزیون ۳۲ اینچ ایکسویژن: ۲۴ میلیون تومان
- تلویزیون ۶۵ اینچ دوو: ۱۲۲ میلیون تومان
- تلویزیون ۸۵ اینچ سونی: ۸۶۰ میلیون تومان
در نتیجه، تلویزیون هم مانند یخچال و لباسشویی، از یک کالای نسبتاً قابل خرید تا یک انتخاب بسیار پرهزینه متغیر است.
در مجموع، وام ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیونی جهیزیه در بازار فعلی لوازم خانگی، برای خرید کالاهای ایرانی و میانرده میتواند ابزار نسبتاً موثری باشد و بخش مهمی از هزینه سه قلم اصلی را پوشش دهد. اما هرچه انتخابها به سمت برندهای خارجی، مدلهای بزرگتر و گزینههای لوکستر برود، سهم این تسهیلات در کل هزینه کاهش پیدا میکند.
