گلشیفته فراهانی، بازیگر و موزیسین ایرانی-فرانسوی، که از نوجوانی فعالیت خود را در سینما آغاز کرد و با فیلمهای متعددی در ایران و هالیوود به شهرت رسید، اخیراً به دلیل حواشی پیرامون ارتباط احتمالی با رئیسجمهور فرانسه دوباره در کانون توجه قرار گرفته است.
گلشیفته فراهانی (Golshifteh Farahani)، متولد ۱۹ تیر ۱۳۶۲ در تهران، از خانوادهای هنری برخاسته است. پدرش بهزاد فراهانی، بازیگر و کارگردان تئاتر، و مادرش فهیمه رحیمنیا، بازیگر و هنرمند تئاتر است. خواهر او شقایق فراهانی نیز بازیگر و برادرش آذرخش فراهانی در حوزههای موسیقی، بازیگری و هنرهای تجسمی فعالیت دارد. فراهانی از کودکی به موسیقی علاقهمند شد و آموزش پیانو را از پنج سالگی آغاز کرد. او مدتی عضو گروه موسیقی زیرزمینی «کوچنشین» بود و پس از خروج از ایران با محسن نامجو همکاری کرد و آلبوم «آخ» را در سال ۲۰۰۹ منتشر کرد.
فراهانی نخستین تجربه جدی بازیگری خود را در ۱۴ سالگی با فیلم «درخت گلابی» به کارگردانی داریوش مهرجویی در سال ۱۳۷۶ رقم زد که برای آن جایزه بهترین بازیگر زن بخش بینالملل جشنواره فجر را دریافت کرد. در سالهای بعد، با بازی در فیلمهایی چون «میم مثل مادر» (به کارگردانی رسول ملاقلیپور) و «درباره الی» (به کارگردانی اصغر فرهادی)، جایگاه خود را در سینمای ایران تثبیت کرد. فیلم «درباره الی» که در سال ۱۳۸۷ منتشر شد، با استقبال جهانی روبهرو شد و جایزه خرس نقرهای بهترین کارگردانی را برای اصغر فرهادی از جشنواره برلین به ارمغان آورد. این فیلم نقطه عطفی در کارنامه فراهانی محسوب میشود و پس از آن، مسیر حرفهای او به خارج از ایران منتقل شد.
حضور در فیلم هالیوودی «یک مشت دروغ» (Body of Lies) به کارگردانی ریدلی اسکات در سال ۲۰۰۸، نقطه عطفی مهم در زندگی حرفهای گلشیفته فراهانی بود. او اولین بازیگر زن ایرانی پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود که در یک فیلم مهم هالیوودی، در کنار بازیگرانی چون لئوناردو دیکاپریو (Leonardo DiCaprio) و راسل کرو (Russell Crowe) ایفای نقش کرد. پس از این فیلم، گزارشهایی مبنی بر محدودیت خروج او از ایران منتشر شد و در نهایت در سال ۱۳۹۹ رسماً شهروند فرانسه شد و فعالیت حرفهای خود را عمدتاً در اروپا ادامه داد.
گلشیفته فراهانی در سینمای جهان با فیلمسازان و بازیگران برجستهای همکاری کرده است. نقشآفرینی او در فیلم «سنگ صبور» (The Patience Stone) محصول ۲۰۱۲، نامزدی جایزه سزار فرانسه را برایش به همراه داشت. همچنین در فیلم «پترسون» (Paterson) ساخته جیم جارموش (Jim Jarmusch) در سال ۲۰۱۶، در کنار آدام درایور (Adam Driver) بازی کرد. او در فیلمهای پرمخاطبی چون «دزدان دریایی کارائیب: مردگان حکایت نمیکنند» (Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales) محصول ۲۰۱۷ و «استخراج» (Extraction) محصول ۲۰۲۰ و دنباله آن، نقشآفرینی کرده است. همچنین حضور او در سریال علمیتخیلی «هجوم» (Invasion) محصول Apple TV+ نیز قابل توجه است.
فراهانی تاکنون دو بار ازدواج کرده است؛ ابتدا با امین مهدوی، کارگردان و مستندساز، و سپس با کریستوس دورجه واکر (Christos Dorje Walker)، درمانگر و موزیسین استرالیایی. نام او همچنین با بازیگران فرانسوی مانند لویی گارل (Louis Garrel) مطرح شده است.
اخیراً نام گلشیفته فراهانی در رسانههای بینالمللی به دلیل ادعایی درباره رابطه احتمالی با امانوئل مکرون (Emmanuel Macron)، رئیسجمهور فرانسه، خبرساز شد. این ادعا که از کتابی منتشر شده بود، از سوی نزدیکان مکرون و خود فراهانی تکذیب شده است.
گلشیفته فراهانی در طول فعالیت حرفهای خود جوایز متعددی کسب کرده است. از جمله جایزه بهترین بازیگر زن در جشنواره فجر برای «درخت گلابی»، جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره سه قاره برای «بوتیک»، نامزدی جایزه سزار برای «سنگ صبور» و نامزدی جوایز کلوترودیس برای «پترسون». در سال ۲۰۲۵، جشنواره فیلم لوکارنو جایزه Excellence Award Davide Campari را به او اهدا خواهد کرد.
