نتایج پژوهشهای جدید نشان میدهد داروهای دسته GLP-۱ که برای کنترل دیابت و چاقی استفاده میشوند، پتانسیل بالایی در کاهش میل به مصرف مواد مخدر و الکل دارند و میتوانند تحولی در درمان اعتیاد ایجاد کنند.
با افزایش چشمگیر تجویز داروهای دسته GLP-۱ شامل نامهای تجاری نظیر اوزمپیک (Ozempic)، مونجارو (Mounjaro)، ویگووی (Wegovy) و زپباوند (Zepbound)، ابعاد جدیدی از اثربخشی این داروها برای دانشمندان آشکار شده است. در حالی که ۱۵ درصد از شهروندان آمریکایی تجربه استفاده از این داروها را دارند، مطالعات اخیر فراتر از مباحث کاهش وزن، بر تاثیرات این دارو بر جنبههای دیگر زندگی متمرکز شده است.
دکتر یوجین لوکاس (Dr. Eugene Lucas)، استاد و هماهنگکننده برنامه پرستار متخصص در حوزه روانپزشکی و سلامت روان در دانشگاه ویلکس (Wilkes University)، در این باره میگوید: «این داروها از سال ۲۰۰۵ در جامعه پزشکی در دسترس بوده است. با گذشت زمان، پزشکانی که این داروها را برای افراد مبتلا به چاقی یا دیابت تجویز میکنند، متوجه شدهاند که اگر این بیماران همزمان دچار اختلال مصرف مواد (بهویژه الکل) باشند، مصرف الکل خود را کاهش داده یا بهکلی متوقف میکنند.»
شواهد علمی متعددی این ادعا را تایید میکنند. یک مطالعه گسترده روی بیش از ۲۰۰ هزار نفر در سوئد نشان داد که مصرف داروهای GLP-۱ با کاهش خطر بستری شدن در بیمارستان به دلیل مصرف الکل ارتباط مستقیم دارد. همچنین پژوهشگران دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن (Washington University School of Medicine) در مطالعهای روی ۶۰۰ هزار کهنهسرباز مبتلا به دیابت نوع ۲، دریافتند که مصرف این داروها با کاهش خطر ابتلا به انواع اختلالات مصرف مواد همراه است.
دکتر زیاد آل-علی (Dr. Ziyad Al-Aly)، نویسنده ارشد این مطالعه، با تاکید بر اهمیت این یافتهها خاطرنشان کرد: «در حوزه پزشکی اعتیاد، بسیاری از درمانها تنها یک مورد خاص را هدف قرار میدهند؛ برای مثال، چسب نیکوتین به ترک سیگار کمک میکند اما تأثیری بر مصرف الکل ندارد. با این حال، هیچ دارویی وجود ندارد که بر طیف گستردهای از مواد اعتیادآور مؤثر باشد، چه رسد به اینکه بر همه آنها اثر بگذارد.»
اگر تحقیقات تکمیلی بتوانند اثربخشی این داروها را در درمان انواع اعتیاد ثابت کنند، میتوانند مسیری امیدوارکننده برای درمان بیماریهای اعتیاد محسوب شوند. اگرچه درمان اعتیاد در حال حاضر جزو موارد مصرفی تایید شده برای داروهای GLP-۱ توسط سازمان غذا و دارو (FDA) نیست، اما دکتر یوجین لوکاس معتقد است که با تکمیل پژوهشها، این هدف در آینده ممکن خواهد بود.
