چهارشنبه این هفته برای نخستینبار در دو سال اخیر، پدیده خورشیدگرفتگی کامل رخ خواهد داد که طی آن در بخشهایی از گرینلند، ایسلند، شمال اسپانیا و شمال شرقی پرتغال، روز برای دقایقی به شب تبدیل میشود.
به گزارش لوح خبر، طبق توضیحات ناسا، خورشیدگرفتگی کامل زمانی به وقوع میپیوندد که ماه با عبور از میان زمین و خورشید، سایهای بر سطح زمین میاندازد که نور خورشید را در مناطق مشخصی بهطور کامل مسدود میکند. این رویداد در حالی رخ میدهد که در بخشهای گستردهتری از اروپا، آفریقا و آمریکای شمالی نیز بهصورت جزئی قابل رویت خواهد بود.
این خورشیدگرفتگی که در ۱۲ آگوست اتفاق میافتد، برای نخستینبار از سال ۱۹۰۵ میلادی در سرزمین اصلی اسپانیا مشاهده میشود و اولین مورد از سه خورشیدگرفتگی است که تا سال ۲۰۲۸ در این کشور رویت خواهد شد. کارول ماندل، مدیر علوم آژانس فضایی اروپا، در این باره گفت: «یک خورشیدگرفتگی کامل، یکی از آن لحظات نادری است که میلیونها نفر میتوانند با هم به آسمان نگاه کرده و همزمان حس شگفتی و کنجکاوی را تجربه کنند. این لحظه خاصی است که ما را به کیهان متصل میکند و به ما یادآور میشود که میل به کاوش و درک کردن، یکی از بزرگترین نقاط قوت بشریت است.»
مسیر رویت این پدیده در نواری به طول حدود ۸,۳۰۰ کیلومتر قرار دارد که از حدود ساعت ۱ بعدازظهر به وقت اروپای شرقی از سواحل قطب شمال آغاز شده و با عبور از گرینلند، ایسلند و پرتغال، به شمال اسپانیا میرسد. مدتزمان گرفتگی کامل در گرینلند بیش از دو دقیقه خواهد بود، اما در شمال اسپانیا تنها حدود ۲۰ ثانیه طول میکشد. برای کسانی که در خارج از مسیر اصلی حضور دارند، آژانس فضایی اروپا پخش زندهای را از رصدخانه اخترفیزیکی هاوالامبر در منطقه تروئل اسپانیا در نظر گرفته است.
در خصوص زمانبندی پدیدههای مشابه در آینده، ناسا اعلام کرده است که خورشیدگرفتگی کامل بعدی در دوم آگوست ۲۰۲۷ از جنوب اسپانیا، شمال آفریقا، عربستان و یمن عبور خواهد کرد. همچنین اولین خورشیدگرفتگی کامل در خاک اصلی ایالات متحده پس از سالها، در ۲۲ آگوست ۲۰۴۴ رخ خواهد داد.
در مورد رعایت نکات ایمنی، کارشناسان تأکید میکنند نگاه مستقیم به خورشید بدون محافظ تخصصی کاملاً خطرناک است. عینکهای آفتابی معمولی به دلیل نداشتن استانداردهای بینالمللی و تاریکی لازم، هیچ حفاظتی ایجاد نمیکنند و تنها باید از عینکهای مخصوص خورشیدگرفتگی استفاده کرد. همچنین رصد خورشید از طریق تلسکوپ یا دوربین دوچشمی بدون فیلتر مخصوص خورشیدی، به دلیل متمرکز کردن پرتوهای شدید، میتواند منجر به آسیبهای جبرانناپذیر به چشم شود.
دانشمندان نیز این رویداد را فرصتی استثنایی برای مطالعه خورشید و جو بیرونی آن (تاج خورشید) میدانند. در اسپانیا، تیمهای علمی قصد دارند با پرتاب بالنهای ارتفاع بالا، تصاویری از این رویداد ثبت کرده و با بازتولید آزمایشی تاریخی از سال ۱۹۱۹، نحوه انحنای نور ستارگان دوردست توسط گرانش خورشید را بررسی کنند؛ آزمایشی که در آن زمان به تأیید نظریه نسبیت عام آلبرت انیشتین کمک کرد.
