یک متخصص طب ایرانی از انجام کارآزمایی بالینی افشانه سماق و اثربخشی آن در پیشگیری از موکوزیت حاد دهانی ناشی از پرتودرمانی در بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن خبر داد و نتایج این مطالعه را امیدوارکننده عنوان کرد.
غزاله حیدریراد با اشاره به اجرای این پژوهش تصادفی با عنوان «بررسی مقایسهای اثر افشانه سماق و اسپری بنزیدآمین هیدروکلراید بر پیشگیری از موکوزیت حاد ناشی از پرتودرمانی در بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن» گفت: سرطانهای سر و گردن از جمله سرطانهایی هستند که بهشدت کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار میدهند و پرتودرمانی بهعنوان یکی از درمانهای اصلی، میتواند به بافتهای سالم بدن آسیب وارد کند.
وی با بیان اینکه یکی از شایعترین عوارض پرتودرمانی، ایجاد زخمهای دهانی است، افزود: این زخمها اغلب در لبها، سطح زبان، کام سخت و نرم و داخل گونهها ایجاد میشوند و ظاهری شبیه آفت دهانی دارند. شدت این زخمها متفاوت است و در برخی بیماران حتی تا مرحله عفونت پیش میرود.
دانشیار دانشکده طب سنتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: این عارضه که با نام موکوزیت شناخته میشود، بسیار آزاردهنده است، کیفیت زندگی بیمار را کاهش میدهد و خطر بروز عفونتهای دهان و دندان را افزایش میدهد. موکوزیت ممکن است علاوه بر پرتودرمانی، در پی شیمیدرمانی نیز بروز کند.
حیدریراد با اشاره به نبود درمان استاندارد قطعی برای کنترل موکوزیت گفت: با وجود مطالعات متعدد بر روی دهانشویهها و اسپریهای مختلف از جمله ترکیبات کورتونی، ضدقارچ، ضدمیکروب، ضدالتهاب و داروهای گیاهی، تاکنون درمان استاندارد واحدی برای پیشگیری و کنترل این عارضه معرفی نشده است.
وی هدف از انجام این مطالعه را استفاده از ترکیباتی عنوان کرد که نزدیک به رژیم غذایی مردم، در دسترس، ایمن و کمهزینه باشند و افزود: در طب ایرانی، سماق و گلاب بهعنوان ترکیبات مؤثر در کنترل زخمهای دهانی شناخته میشوند. در این پژوهش، سماق در گلاب خیسانده شد و از عصاره آن افشانه دهانی تهیه شد.
این متخصص طب ایرانی با اشاره به مقایسه اثر افشانه سماق با بنزیدآمین هیدروکلراید که یکی از داروهای رایج مورد استفاده متخصصان رادیوتراپی و آنکولوژی است، گفت: بیماران هر دو گروه قبل و بعد از پرتودرمانی از اسپریها استفاده کردند و بهصورت هفتگی از نظر زمان بروز و شدت زخمها مورد معاینه قرار گرفتند.
به گفته حیدریراد، نتایج نشان داد هر دو محصول در پیشگیری، تأخیر در بروز زخم و کاهش شدت موکوزیت مؤثر بودند، اما افشانه سماق به دلیل پذیرش بهتر بیماران برتری نسبی داشت.
وی در پایان تأکید کرد: بر اساس نتایج این مطالعه، میتوان از ترکیب سماق و گلاب بهعنوان یک داروی مکمل با قیمت ارزان، ایمنی بالا و دسترسی مناسب برای پیشگیری از موکوزیت دهانی ناشی از پرتودرمانی در بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن استفاده کرد.
