سندروم تورت یک اختلال عصبی رشدی با ریشه ژنتیکی است که معمولاً از کودکی یا نوجوانی آغاز میشود و در بسیاری از موارد همراه با بیشفعالی و وسواس فکری بروز میکند.
به گزارش لوح خبر، شایان آتابای، متخصص روانشناسی سلامت و روانشناس بالینی، درباره علائم و روشهای درمان سندروم تورت گفت: سندروم تورت یا تورت (Tourette’s syndrome) نوعی اختلال عصبی رشدی است که با تیکهای حرکتی و صوتی شناخته میشود. این تیکها میتوانند شامل پلک زدن مکرر، سرفه، صاف کردن گلو، بوییدن آشکار، حرکات غیرارادی صورت یا دیگر حرکات تکراری بدن باشند.
وی توضیح داد که هر حرکت تکراری و غیرارادی در بدن در گروه اختلالات تیک قرار میگیرد و سندروم تورت شدیدترین نوع این اختلالات محسوب میشود. به گفته این روانشناس، تورت مجموعهای از انقباضات عضلانی سریع و تکراری است که باعث ایجاد حرکات یا صداهای ناخواسته و غیرارادی در فرد میشود. از نظر میزان شیوع نیز حدود ۴ تا ۵ کودک از هر ۱۰ هزار کودک به این اختلال مبتلا هستند.
آتابای با اشاره به علل ایجاد سندروم تورت اظهار کرد: مهمترین عامل بروز این اختلال، زمینه ژنتیکی و ارثی است. در بسیاری از کودکانی که با سندروم تورت درگیر هستند، اختلالات همراهی مانند بیشفعالی یا ایدیاچدی (ADHD) و وسواس فکری نیز دیده میشود. به همین دلیل در روند تشخیص و درمان، بررسی بیماریهای همراه اهمیت زیادی دارد.
این روانشناس بالینی درباره مشکلات اجتماعی کودکان مبتلا به سندروم تورت گفت: بخش مهمی از چالشهای این کودکان به روابط اجتماعی آنها مربوط میشود. در موارد شدیدتر، تیکها ممکن است به شکل تقلید رفتار دیگران دیده شود و همین موضوع برای اطرافیان سوءتفاهم ایجاد کند. کودکان مبتلا به تیکهای شدید، بهویژه سندروم تورت، گاهی با طرد شدن از سوی همسالان یا مشکلات ارتباطی در مدرسه روبهرو میشوند.
وی در ادامه درباره درمان سندروم تورت توضیح داد: بر اساس آمار، در بیش از دو سوم کودکان و نوجوانان مبتلا، علائم این اختلال در دوران بزرگسالی کاهش یافته یا از بین میرود و فرد به درمان خاصی نیاز پیدا نمیکند. با این حال در دوران کودکی و نوجوانی، آموزش خانواده، مدرسه و همسالان اهمیت زیادی دارد تا اطرافیان بدانند صداها و حرکات کودک عمدی نیست و به صورت ناخواسته و غیرارادی رخ میدهد.
آتابای افزود: در حدود یک سوم موارد، علائم سندروم تورت ممکن است تا بزرگسالی ادامه پیدا کند. در این شرایط، درمان با تکنیکهای روانشناسی آغاز میشود و یکی از روشهای مؤثر، درمان شناختی رفتاری یا سیبیتی (CBT) است که با افزایش آگاهی فرد نسبت به علائم و رفتارها به کنترل بهتر تیکها کمک میکند. در موارد پیچیدهتر یا زمانی که شدت علائم بیشتر باشد، ممکن است دارودرمانی نیز لازم شود که باید با تشخیص و تجویز روانپزشک انجام گیرد.
این متخصص روانشناسی سلامت تأکید کرد: اختلالات همراه مانند بیشفعالی و وسواس فکری نیز قابل درمان هستند، اما برای رسیدن به نتیجه مطلوب باید همزمان با سندروم تورت مورد توجه قرار گیرند. به گفته او، درصد قابل توجهی از کودکان مبتلا به بیشفعالی، نشانههایی از وسواس نیز دارند و متخصص باید در فرایند درمان، وجود این اختلالات همراه را بررسی کند.
وی با اشاره به وضعیت آموزشی این کودکان گفت: کودکانی که سندروم تورت دارند اما به بیشفعالی مبتلا نیستند، معمولاً در روند یادگیری با مشکل خاصی مواجه نمیشوند. با این حال، کودکانی که همزمان با بیشفعالی درگیر هستند، به درمان و حمایت بیشتری نیاز دارند. این کودکان میتوانند در مدارس عادی تحصیل کنند، اما خانواده و معلمان باید در برخورد با آنها صبور باشند و نکات لازم را رعایت کنند.
آتابای در پایان خاطرنشان کرد: روند درمان باید با آموزش جامع خانواده و اطرافیان آغاز شود تا کودک به دلیل رفتارهای غیرارادی خود سرزنش یا تنبیه نشود. برخوردهای تند و تهاجمی میتواند زمینهساز مشکلات روانی و رفتاری جدید در کودک شود. امروزه برخلاف گذشته، رویکرد علمی بر این است که کودکان مبتلا به اختلالاتی مانند سندروم تورت در محیط طبیعی خود رشد کنند و درمان شوند، زیرا جداسازی آنها از جامعه نهتنها کمکی به بهبود نمیکند، بلکه میتواند آسیبهای بیشتری به همراه داشته باشد.
