مهمترین سرمایه ایران مردم هستند؛ محمدجواد ظریف با تأکید بر این موضوع گفت ملت ایران قدرتمند است و با تکیه بر توانمندیهای مردمی میتواند آیندهای متفاوت بسازد.
محمدجواد ظریف، وزیر اسبق امور خارجه، در نخستین کنگره حزب عهد ایران با اشاره به تحولات عمیق جهانی، منطقهای و داخلی گفت: دنیای امروز دیگر دنیای بلوکبندیهای کلاسیک و اتحادهای دائمی نیست و امید بستن به متحدان پایدار معنای گذشته را ندارد. به گفته او، جهان کنونی جهان شبکههاست؛ جایی که ائتلافهای موضوعی شکل میگیرند و حتی کنشگران متخاصم سابق میتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
وی با انتقاد از نگرش مبتنی بر دشمنسازی تأکید کرد: این رویکرد، چه در عرصه جهانی و چه در داخل کشور، ما را از بهرهگیری از همه ظرفیتها محروم میکند. حذف در جهان به حذف ایران میانجامد و حذف در داخل، به حذف بخشهایی از جامعه. از اینرو باید مبنا را بر خیر جمعی، ائتلافهای موضوعی و رهایی از گذشتهای گذاشت که دیگر وجود ندارد؛ گذشته باید محل درسآموزی باشد نه زندان تصمیمگیری.
ظریف با بیان اینکه دنیای امروز نه دنیای هخامنشی است و نه صفوی، گفت: ما بر پایه تمدنی عمیق ایستادهایم و باید به آن افتخار کنیم، اما نگاهمان باید رو به آینده باشد. گرفتار ماندن در گذشته ما را به تکرار الگوهایی میکشاند که در جهان امروز کارآمد نیستند؛ از جمله سیاست حاصل جمع صفر، منطق تهدید و دشمنسازی.
وزیر اسبق امور خارجه با اشاره به مفهوم «پیشگوییهای خودکامبخش» توضیح داد: بسیاری از تهدیدها ابتدا در ذهن ما ساخته میشوند. اگر زنان، جوانان، اینترنت یا ارتباط با جهان را تهدید بدانیم، همانها در واقعیت به بحران تبدیل میشوند. در مقابل، تمرکز بر خیر و فرصتها میتواند نتایج مثبت و پایدار ایجاد کند.
او با تأکید بر اینکه بازتولید افتخارات تاریخی ممکن نیست، گفت: حتی کشورهایی با بودجههای عظیم نظامی نیز توان ایجاد هژمونی جهانی ندارند. تلاش برای بازسازی گذشته بیهوده است و نباید اشتباهات تاریخی را تکرار کنیم، هرچند قهرمانان و بزرگان گذشته شایسته احتراماند.
ظریف در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد: ملت ایران در طول تاریخ از حملات و تهدیدهای بزرگ عبور کرده و هرگز سلطه را نپذیرفته است. امروز هم نباید تهدیدها را نادیده گرفت، اما باید فرصتهای آینده را پرورش داد. اگر تمرکز بر فرصتها باشد، میتوان از آنچه برخی بنبست میدانند، مسیر ساخت «ایران جدید» را گشود؛ ایرانی مبتنی بر گفتوگو، تعامل و پیوند شرق و غرب.
وی در پایان گفت: هیچگاه به آخر خط نرسیدهایم. اگر از گذشته آزاد شویم و با آرمانگرایی واقعگرایانه به آینده بیندیشیم، میتوانیم آیندهای متفاوت بسازیم؛ آیندهای که آرمان دارد، اما بر واقعیتها استوار است.
